Teslim edilmeyen kargo size kaç liraya mal oluyor

Kapıda ödemeli bir sipariş kapıda reddedildiğinde kaybınız o ürünün kârı değildir. Ürün elinizde kalır, kâr zaten hiç doğmamıştır. Kaybınız, paketin çıkıp geri dönmesi için ödediğiniz paradır — ve o para altı ayrı kaleme dağıldığı için çoğu mağaza toplamını hiç görmez. Kargo faturası ayrı gelir, koli gideri ayrı yazılır, işçilik hiçbir yere yazılmaz.

Aşağıda size bir piyasa oranı vermiyoruz. Kargo anlaşmanızı, koli maliyetinizi ve personel ücretinizi bilmiyoruz; bilseydik bile başka bir mağazanın rakamı sizin tablonuzda yanlış cevap üretirdi. Verdiğimiz şey formül. İçine kendi faturanızdan çıkan sayıları koyacaksınız.

Bir ret, kargo faturanıza iki satır yazar

Paket kapıya gitti, alıcı almadı, paket depoya döndü. Fiziksel olarak iki yol katedildi ve kargo firması ikisini de taşıdı. Sözleşmenizin iade bacağını nasıl ücretlendirdiği burada belirleyici oluyor ve üç ihtimal var: iade gidişle aynı tarifeden ücretlendirilir, sabit bir iade tarifesinden ücretlendirilir, ya da anlaşmanızda iade bedeli ayrıca yazmaz — bu üçüncüsü genelde "hiç ödemiyorum" değil, "gidiş fiyatının içinde ödüyorum" demektir.

Faturanızı açın ve iade satırını arayın. Bulamıyorsanız kargo temsilcinize tek soru sorun: teslim edilemeyen bir gönderinin dönüşü bana kaç lira yazıyor? Bu yazıdaki hesabın en büyük kalemi o cevaptır ve tahmin edilebilecek bir şey değildir.

Kargo panelinizde bu gönderiler tek bir statüde durmaz. "Alıcı kabul etmedi", "alıcıya ulaşılamadı", "adres hatalı" ayrı ayrı görünür. Maliyet açısından üçü de aynı şeydir: paket gitti, para gelmedi, paket döndü.

Faturanın altı kalemi

Aşağıdaki tabloyu kendi rakamlarınızla doldurun. Sağdaki sütun boş kalıyorsa o kalemi ölçmüyorsunuz demektir — sıfır olduğu anlamına gelmiyor.

Son iki kalem diğer dördünden farklı. İlk dördü kasadan çıkan paradır; beşincisi paranın başka bir işte kullanılamamasıdır; altıncısı ise hiç gelmemiş bir gelirdir. Aynı sütunda toplanırlarsa "bu sipariş bana şu kadara mal oldu" cümlesi şişer. Ayrı tutun.

Ambalaj kalemini iki kez saymanız gerekebilir

Depoya dönen koli çoğu zaman yeniden gönderilebilecek durumda olmaz. Bandı kesilmiş, köşesi ezilmiş, üzerinde eski etiket vardır. O ürünü ikinci kez satarsanız ambalaj gideri ikinci kez oluşur. Yani ambalaj kalemi bazı mağazalarda bir değil iki paket bedelidir.

Ürünün kendisi de her zaman "geri stok" değildir. Kozmetik, gıda, ambalajı açılmış elektronik ve mevsimlik giyimde dönen mal ilk gün fiyatına satılmaz. Aradaki farkı ölçebiliyorsanız — indirimli satış fiyatı ile normal fiyat arasındaki fark — o farkı da bu siparişin maliyetine yazın.

Formül

Bir reddin size yazdığı nakit maliyet:

Ret maliyeti = gidiş kargo + dönüş kargo + (ambalaj × yeniden paketleme sayısı) + (toplam dakika × saatlik ücret ÷ 60) + (ürün maliyeti × bloke gün × günlük sermaye maliyeti)

Aynı siparişin size yazdığı kaçan katkı ayrı bir satır:

Kaçan katkı = satış fiyatı − ürün maliyeti

Reklam vererek satıyorsanız üçüncü bir satır daha var: o siparişi getirmek için harcanan reklam parası. Sipariş başına reklam maliyetinizi biliyorsanız (aylık reklam harcaması ÷ aylık sipariş adedi) ret maliyetine ekleyin. Bilmiyorsanız eklemeyin — tahmini bir sayı, hiç olmayan bir sayıdan daha yanıltıcıdır.

Örnek: rakamları kendinizinkiyle değiştirin

Aşağıdaki değerler örnektir. Hiçbir piyasa ortalamasını temsil etmez, hiçbir kargo firmasının tarifesi değildir. Tablonun işi formülün nasıl doldurulduğunu göstermek.

Bu örnekte tek bir ret, kasadan 252,37 TL çıkarıyor ve 629,00 TL'lik bir katkıyı da yanında götürüyor. Dikkat edin: nakit maliyet, ürünün kârının yaklaşık %40'ı kadar. Yani bu mağazada bir reddi telafi etmek için yaklaşık iki buçuk sipariş daha gerekiyor. Kendi tablonuzdaki bu oranı hesaplayın; ret maliyetini "küçük gider" sanmayı bitiren sayı odur.

Aylık toplam tek satırda

Aylık kayıp = aylık kapıda ödeme sipariş adedi × ret oranı × ret maliyeti

Ret oranını tahmin etmeyin, sayın. Kargo panelinizden bir aylık gönderi listesini indirin; iade edilen ve teslim edilemeyen statüdeki gönderi adedini toplam gönderi adedine bölün. Bu, beş dakikalık bir iş ve sonucunda elinizde ölçülmüş bir oran olur. Kapıda ödeme ile peşin ödemeli siparişleri ayrı ayrı sayın — ikisi tek oranda toplanınca kapıda ödemenin yükü peşin siparişlerin arkasına saklanıyor.

Aynı ret, ucuz üründe çok daha ağırdır

Nakit maliyetin büyük bölümü — iki kargo bacağı, ambalaj, işçilik — ürün fiyatından bağımsızdır. 300,00 TL'lik bir ürünü kapıya götürüp geri getirmek ile 3.000,00 TL'lik bir ürünü götürüp getirmek aşağı yukarı aynı parayı yazar. Değişen tek şey o siparişin size bırakacağı katkıdır.

Bu yüzden ret maliyetini tek başına değil, ürünün katkısına oranlayarak okuyun:

Ret ağırlığı = ret maliyeti ÷ (satış fiyatı − ürün maliyeti)

Bu oran 1'e yaklaşıyorsa o üründe bir ret, bir satışı tamamen siliyor demektir. Katalogunuzu bu orana göre sıraladığınızda hangi ürünlerde kapıda ödemenin sizi zarara soktuğu tek bakışta görünür — ve karar "kapıda ödemeyi kapatalım mı" olmaktan çıkıp "hangi üründe kapatalım"a döner.

Bu hesabın sizi yanılttığı üç yer

1. Kargo faturası gecikmeli gelir. Reddi bu ay yaşarsınız, faturasını gelecek ay görürsünüz. Ayı kapatırken kâr olduğu görünen bir ay, iade satırları düştüğünde başka bir ay olabilir.
2. İşçilik hiçbir yere yazılmaz. Paketi hazırlayan, iadeyi karşılayan ve müşteriyi arayan kişi zaten maaşlıdır, o yüzden "bedava" görünür. Değil: o dakikalar başka bir işe gitmiyor. Saatlik ücreti 60'a bölüp dakika fiyatını çıkarın, bir kez yapın, tabloya sabit olarak koyun.
3. Tek bir sipariş üzerinden bakmak küçük gösterir.252,37 TL kimseyi korkutmaz. Aylık adetle çarpılmış hâli farklı bir sayıdır ve karar o sayıya bakarak verilir.

Maliyeti düşürebileceğiniz tek an, paket çıkmadan öncesidir

Paket kargoya verildiği anda yukarıdaki kalemlerin hepsi kilitlenir. Sonrasında yapabileceğiniz hiçbir şey gidiş bedelini geri getirmez. Dolayısıyla bu maliyetle ilgili tek gerçek müdahale noktası, siparişin onaylandığı ile paketin çıktığı an arasındaki boşluktur.

Oradaki iş de tek cümle: müşteriye siparişi gerçekten istediğini sormak. Telefonla sorulur, WhatsApp'tan sorulur; kanal önemli değil, cevabın kargo etiketinden önce alınması önemli. Cevap vermeyen müşteri de bilgi taşır — o siparişi durdurmayabilirsiniz ama risk grubunda olduğunu bilerek gönderirsiniz.

Bir onay sorusunun size değip değmediği de ölçülebilir bir şey: soru başına maliyet, ret maliyeti × önlediği ret oranından küçükse kârdasınız. Örnekteki mağazada iki dakikalık bir arama 6,00 TL tutuyor; her 100 aramadan yalnız üçü bir reddi önlese bile hesap kapanıyor.

ShopFront tam olarak bu boşlukta duruyor: siparişler siz onaylayana kadar kargoya çıkmıyor, onay sorusu müşterinin WhatsApp'ına gidiyor ve gelen cevap siparişin üstüne yazılıyor.

Sık sorulan sorular

Teslim edilmeyen kargo için kargo firması ücret alır mı?

Sözleşmenize bağlı. Bakılacak yer faturadaki iade satırı: dönüş ayrı bir kalem olarak mı yazılıyor, yoksa gidiş tarifesinin içinde mi. Faturada böyle bir satır göremiyorsanız kargo temsilcinize "teslim edilemeyen gönderinin dönüşü bana kaç lira yazıyor" diye sorun. Bu cevabı almadan ret maliyetinizi hesaplayamazsınız.

Reddedilen siparişin maliyetini müşteriye yansıtabilir miyim?

Kapıda ödemede müşteriden hiç para tahsil edilmediği için yansıtacak bir ödeme de yoktur. Peşin ödemeli siparişlerde cayma hakkı kapsamındaki iadelerde neyin kime ait olduğu mesafeli satış sözleşmenizde yazar; sözleşmenizi hukukçunuza kontrol ettirin. Kapıda ödemede pratik cevap şu: bu maliyet sizde kalır, o yüzden önlenmesi gerekir.

Ret oranımı nereden ölçerim?

Kargo firmasının panelinden. Bir aylık gönderi listesini dışa aktarın, iade ve teslim edilemedi statüsündeki satırları sayın, toplam gönderiye bölün. Kapıda ödeme ve peşin ödeme için ayrı ayrı hesaplayın.

Kapıda ödemeyi tamamen kapatmak çözüm mü?

Bu bir maliyet kararı değil, ciro kararı. Karşılaştırılacak iki sayı var: kapıda ödemeden gelen aylık katkı (kapıda ödeme cirosu − o siparişlerin ürün maliyeti) ve kapıda ödemenin aylık ret maliyeti. İkincisi birincisinden büyükse kapatmak mantıklı; küçükse kapatmak, çözdüğünden fazlasını götürür. İkisini de kendi verinizden çıkarmadan bu kararı vermeyin.

İade edilen ürünü tekrar satabiliyorum, o zaman kayıp yok değil mi?

Ürünü tekrar satmanız yalnız "kaçan katkı" satırını kurtarır, üstelik gecikmeli olarak. Nakit maliyet satırı — iki kargo bacağı, ambalaj, işçilik — ikinci satışta geri gelmez, aksine yeni bir gönderi maliyeti daha eklenir. Bir ürünü iki kez göndermek, iki ürün satmakla aynı şey değil.